ZeilTrim op de A-cat...

Tuning Tips A-Class Catamarans

Dit artikel is gebruikt met als basis een artikel van de site van Landenberger, de beroemde zeilmaker van A-cat zeilen.

Tuning Tips - Mast setup

Volgens Landenberger is in de afgelopen jaren gebleken dat veel mensen die problemen hebben met power of snelheid, weinig of geen begrip hebben van wat te doen met hun mast.

De cunningham (ofwel voorlijkstrekker) weet iedereen wel, trek er gewoon aan om de druk uit het zeil te krijgen als dat nodig is, maar vaak wordt de mast zelf over het hoofd gezien, of als allerlaatste toevlucht gebruikt. En dat is ten onrechte, want de mast is in feite 1 van de belangrijkste manieren om de snelheid van je boot te bepalen. Het is alleen wel van belang dat je weet hoe je de mast moet gebruiken om de vorm van je zeil aan verschillende omstandigheden aan te passen.

Laten we eens kijken naar de belangrijkste zaken als het om de mast gaat:

Hoe meer pre bend je in de mast zet, hoe meer effect mast rotatie heeft op de vorm van je zeil.

Het effect van de spreaders is dat hoe meer je de de mastrotatie naar achteren zet, hoe meer het lagere deel van de mast naar voren kan buigen (in de zeilrichting van de boot) en hoe stijver het bovendeel van de mast wordt. Als we de cunningham hier even buiten beschouwing laten, is het resultaat dus dat het zeil vlakker wordt aan de onderkant en voller aan de bovenkant.

Als we de mast meer meer naar voren roteren, maken de spreaders het onderste deel van de mast stijver in de voorwaartse richting en kan de top van de mast makkelijker achterover buigen. Resultaat is dat het zeil boller van onderen wordt en vlakker van boven.

Trekken aan de Cunningham maakt het zeil vlakker en zal de top meer vlakken dan de onderkant, dit omdat de top van de mast minder ondersteund wordt en makkelijker weg kan buigen.

Maar nu begint het pas, want je moet wel weten welke vorm zeil voor welke omstandigheden het best werkt. Bijvoorbeeld op vlak water wil je een gelijkmatig profiel van top naar onderkant van je zeil met goede power in de bovenkant en d emogelijkheid om de schoot hard aan te trekken zonder dat je de achterkant van je zel overtrekt.

Op vlak water kun je dan de schoot harder aan trekken en hoger varen. Bij hogere golven wil je veel power onderin je zeil en wil je de top meer open laten waaien en daar twist krijgen. Dit zorgt voor power en de getwiste top maakt dat de boot makkelijk accelereert en jou in staat stelt om makkelijker door en over de golven te sturen. Normaal gesproken zul je niet zo hoog kunnen varen als op vlak water, maar door de golven kun je een veel betere VMG halen (velocity made good).

The typical example is that with increasing wind the sailor will pull the Cunningham hard but not adjust the mast rotation to go with it. The effect of the Cunningham is flattening the sail, but more in the top. This allows the leech to open. The boat may feel ok but often the leech is to open and you can’t point high enough. This setup can be good in big waves but on flat water the sailor would like to have the leech standing much straighter so they should rotate the mast further back. If you go back to our original points you can see that the mast becomes stiffer in the top and can bend more in the bottom. This is therefore powering up the top and flattening the bottom of the sail. With the Cunningham pressure you can sheet on hard and point high with good speed.

The other typical mistake which occurs, is that the sailor by strong wind, simply pulls the mast back in line with the boom and pulls full Cunningham pressure. Because the mast rotation is too far back the sail becomes too full in the top and too open in the bottom. The sail will have a lot of twist which some sailors think is good for strong wind, but because of the top of the mast reaching its maximum stiffness in the aft direction of the boat the sail will remain too full in the top. The end result is a sail which is twisted to far and with too much profile for the strong wind. The twist causes you to loose pointing ability and the depth is causing excessive drag, just slowing you down. You are in effect going slower and lower than the correctly trimmed boats.

Spreader rake is also another significant factor in setting up you rig. It also plays a part in how much the rotation angle affects the depth of the sail. That can be a whole subject of its own, so for now I make just a few comments. Try to think of pre-bend as controlling the position the mast takes its bend. The more pre-bend you make in the mast the lower the mast likes to bend. The lower the mast tries to bend the straighter the top section becomes. The flatter the pre-bend the more the top section tries to bend. The normal reaction of sailors is to increase the pre-bend for strong wind to flatten the sail and reduce it in light wind to increase power.

Principally that is correct, but it must be incorporated with the rotation to get the right balance in the sail. Like most things, too much or too little can be harmful. It is a great failure made by many sailors to flatten the spreader angle to far reducing the pre-bend in the mast to almost straight. For light wind this is doing more harm than good. The heavier sailors also often request more luff curve because they are looking for power.

With more luff curve and flatter spreaders light wind speed can quickly come to an end. The sail will become very full down low with a deep entry angle from the mast and a very closed leech section. When you get the first wind in the sail you may get a feeling of power, but you may also experience the boat just wanting to fly a hull but not wanting to go easily forward. The boat will not point and will not accelerate.

In many cases it is actually better to go the other way. By very light wind you can increase the pre-bend to open the lower part of the sail and reduce the entry angle of the sail behind the mast. With the rotation angle set correctly to get the head standing up just the right amount you can be very fast. Just remember flat is fast and deep is slow. It has a lot more to do with entry and exit angles of the sail to achieve height and power.

Amongst sail makers there are many different ideas, and history has proven that there are many ways to build fast sails. The most important thing is that the sailor can understand how the sail should work and manage it well. Also restrictions on materials and designs in the boats themselves change the way the sail has to work to achieve the best results. We design our A class sails to allow the mast to be rotated well back. The reason being, that the mast itself creates a lot of profile over the rig and therefore it is very important to be able to reduce the wind age over the mast by rotating back as the wind increases. At the same time the sail must flatten rather than get fuller. That is the secret to success.

Good sailing. Landy