A-cat ?... Formule 1 boot

De A-cat: formule 1 onder de catamarans...

Formule 1, voor auto's betekent het dat daar het summum aan techniek wordt bedacht...

Bijvoorbeeld meer en meer pk's uit steeds kleinere motoren.

Maar ook speciale opslag van energie die bij het remmen vrijkomt die meteen na de bocht weer teruggegeven wordt voor supersnelle acceleratie.

En de meest succesvolle technieken worden uiteindelijk toegepast in productieauto's.

OK, voor auto's snap ik dat, maar als de A-klasse de formule 1 wordt genoemd, dan moet hier iets vergelijkbaars zichtbaar worden.

A-klasse...

De A-klasse catamaran is in 1956 opgezet als ontwikkel klasse door de IYRU, in 1996 van naam veranderd in het ISAF, International Sailing Federation.

Ooit zijn er 4 klassen - A, B,C en D -  gestart met als enige beperkende factoren:

  • maximale romplengte
  • maximale breedte
  • maximaal zeiloppervlak

Van die klassen is alleen de A-klasse nog over als oorspronkelijke klasse.

De B klasse is versplinterd in sub klassen als de Hobie 16, de formule 18 en andere klassen die veel meer en veel strictere regels hanteren, denk bijvoorbeeld aan de Dart, die vrijwel in oorspronkelijke staat moet zijn voordat je nu nog aan races mee mag doen. 

De C klasse is doorontwikkeld in hele speciale high tech boten, die een ongelofelijke investering in geld en tijd vragen. Dit soort boten werd of wordt gebruikt in de Little America's Cup, een catamaran tegenhanger van de America's cup.

De D-klasse is nooit echt van de grond gekomen. Blijft dus over de A-klasse.

De regels van de A-klasse zijn als volgt:

  • minimaal totaal bootgewicht: 75 kilo
  • maximale totale bootlengte: 5,49 mtr (oorspronkelijke IYRU regel)
  • maximale totale breedte: 2,30 mtr (oorspronkelijke IYRU regel)
  • maximaal zeiloppervlak inclusief mast: 13,94 mtr (oorspronkelijke IYRU regel)
  • geen hydrofoils toegestaan

En binnen deze 'BOX-rules' mag alles gebeuren.

Grappig is dat blijkt dat als je echt binnen de box moet blijven, er toch buiten de box gedacht wordt om er het meest uit te halen.

Voorbeeld is een recente discussie en beslissing in de overkoepelende internationale A-klasse organisatie, die de A-klasse moet bewaren en bewaken. De discussie ging er over of hydrofoils nu wel of niet zijn toegestaan.

Daaruit is de beslissing gekomen dat hydrofoils niet mogen.

Maar ja, A-cat zeilers zijn meesters in het bedenken van wat mogelijk is binnen de regels. Dus de meest recente ontwikkeling ligt op het gebied van de zogenaamde kromme zwaarden, die dan wel geen hydrofoils zijn, maar evengoed meer lift geven dan rechte zwaarden.

En al eerder experimenteerde men met de hoek van de zwaarden in de boten.

De A-klasse boten worden inmiddels allemaal gemaakt van carbon vezels en kevlar. Rompen, beams, masten, zwaarden en roeren, alles is carbon. Dit leidt tot extreem stijve boten waarmee snelheden boven de 20 knopen worden gehaald.

Ook zijn de vaareigenschappen superieur aan alle andere catamarans. Doordat de boot zo licht is, acceleert die boot waanzinnig snel.

Het maximale zeiloppervlak van 13,94 meter heeft geleid tot extreme kennisontwikkeling van zeilmakerstechniek waarbij het mogelijk is om voor zeilers van verschillend gewicht toch te zorgen dat ze goed mee kunnen komen, gewoon door de bolling en diepte en weet ik wat nog meer per zeil te laten varieren. Stijfheid van masten is bepalend, vorm van masten, noem het maar op. Overal waar je binnen de BOX-rules aan kunt sleutelen, daaraan wordt gesleuteld binnen deze klasse.

Omdat je met 1 zeil vaart, is het dus cruciaal dat je uit dat ene zeil maximale voorstuwing weet te krijgen onder alle omstandigheden.

Vandaar dat trim en tuning technieken bij de A-klasse tot op fenomenale hoogte is doorontwikkeld. Dat betekent ook dat als je echt goed wilt leren zeilen, dat je dan toch een tijdje op de A-klasse moet gaan varen.

Overigens grappig dat een aantal volvo ocean zeilers volgens de geruchten oefenen op de A-klasse.

Zelf ben ik in 2009 overgestapt op de A-klasse en ik kwam er toen achter hoe goed ik eigenlijk echt kon zeilen. En in het afgelopen jaar heb ik meer geleerd over zeilen dan in alle jaren daarvoor bij elkaar opgeteld.

Ik kon goed zeilen - ofwel met alle weer weg gaan en zonder kleerscheuren weer thuis komen, dat was mijn definitie van goed zeilen. Maar nu leer ik kijken naar mijn zeil, mijn mastrotatie aan te passen, de stand van de mast op de boot aan te passen, de spanning op de diamantverstaging begin ik te snappen, de rol die de voorlijkstrekker speelt, wat te doen met de onderlijkstrekker, etc. etc.

En eerlijk is eerlijk, het zeilen is veel leuker geworden. Het leukst is om te zeilen met en tegen gelijke boten, omdat je dan meteen ziet of je het goed doet.

Dat is de A-klasse in hoofdlijnen, een vaste box van maten en regels waarbinnen alles mag en moet gebeuren.

Ik hou niet van beperkingen en regels, maar wat deze beperkende regels aan ontwikkelings mogelijkheden stimuleren, dat is waanzinnig leuk om op te zeilen!

En uiteindelijk is dat toch waar het om gaat, iets doen wat leuk is, een uitdaging blijft en waar geen eind komt aan het beter worden en nieuwe dingen doen en ontdekken.

Er is altijd wel iemand die net weer een slimmere manier bedenkt om harder te varen dan jij, en dan mag je er weer achteraan om te zorgen dat je het ook weer leert en helemaal mooi is als jij degene bent die voorop ligt en dan mag je proberen uit te leggen hoe je doet wat je doet.

En soms is dat nog helemaal niet zo makkelijk, want zeilen op deze boten is een gevoel en soms vertelt je gevoel je wat je moet doen, en soms is het helemaal nog niet zo makkelijk om je gevoel te vertalen in rationeel geleuter wat je weer uit kan leggen.

En dat betekent met elkaar het water op, je ogen openhouden en proberen te zien en voelen wat werkt.

Ik ga er mee stoppen, als u vindt dat ik enthousiast klink, dan heeft u gelijk, ik ben razend enthousiast over deze leuke bootjes.

En ga nu nadenken wat ik anders wil gaan doen de volgende keer dat ik het water op ga, want er zijn nog steeds een paar gasten die me er helemaal uit varen...

Have Fun Sailing Your A-cat!

P.S. en u vraagt zich af of ontwikkelingen uit de Formule 1 catamarans worden overgenomen door andere klassen?...

Weet ik veel, who cares? Ik geef er niet om ook, ik zeil en heb fun en let niet op of we gekopieerd worden, ik ben veel te druk met de fun die het hebben van mijn eigen persoonlijke race-cat me geeft, als je vooruit wilt, kijk je toch ook niet in je achteruitkijkspiegel?!